Nota Ruimte: Wat we nieuw toevoegen, moet ook het oude beter maken.
Afgelopen maandag 16 november bracht de minister van VRO de definitieve Nota Ruimte uit, de (voorlopige) afsluiting van vier jaar werk met conceptversies, inspraak, behandelingen in Tweede kamer, enzovoort. Hoewel het niet meer, maar ook niet minder is dan de Nationale Omgevingsvisie, is het een belangrijk werkstuk voor het Groene Hart. Hoewel ik nog niet meer heb kunnen doen dan oppervlakkig door de stukken heen snuffelen, hier alvast een eerste indruk van de relevantie.
Het betreft een Aanbiedingsbrief van veertien kantjes met dertien bijlagen, waaronder de Nota Ruimte zelf van 210 pagina’s, maar ook de reacties op inspraak, nieuwe (ontwerp)studies, etc. etc. Wat er voor het Groene Hart uitspringt is een volledig advies van de Landsadvocaat over eventuele nadeelcompensatie voor boeren als in de veenweidegebieden de peilen worden opgezet. Dat raakt aan een van de drie punten die ik er voor nu uit wil pikken. Dat betreft ‘Water en bodem sturend’, het beleid voor de veenweidegebieden en voor specifiek het Groene Hart als regio.
Maar eerst twee beauty’s uit de aanbiedingsbrief. De eerste is de zin boven in de titel: ‘Wat we nieuw toevoegen, moet ook het oude beter maken’. Dit zou zelfs de nieuwe slogan voor de Stichting Groene Hart kunnen zijn, zo mooi vind ik die zin. De tweede luidt: ‘De Nota Ruimte staat in een lange traditie van rijksplanologie’. Nationale sturing op de ruimtelijke ordening lag aan de basis van de Afsluitdijk, de IJsselmeerpolders, het Groene Hart, de Deltawerken, moderne zeehavens, Ruimte voor de Rivier, groeikernen, nieuwe steden en VINEX-wijken. Blij dat dit besef over het iconisch karakter van het Groene Hart weer terug is van weggeweest. En we horen in dat rijtje echt thuis!
Wat ook terug is van weggeweest onder Kabinet Schoof, is het principe van water en bodem sturend. Restricties op planologische ontwikkelingen voor woningbouw, industrie en infrastructuur op plekken waar het bodem-watersysteem daarvoor niet geschikt is. Ook met ruimtelijke reserveringen voor waterretentie, waterbuffers voor hoogwater en zoetwater. Dit principe zien we direct terug in het beleid voor de veenweidegebieden en voor de landbouw. Het kabinet streeft nu naar peilverhoging in de kwetsbare veenweidegebieden naar 40 tot 20 centimeter onder maaiveld, vandaar ook dat advies van de Landsadvocaat. Allemaal heel ingrijpend maar wel hard nodig.
Voor het Groene Hart geldt als regio nog steeds de strategie versterken op de VISTA kaart: Versterken, Initiëren, Stimuleren, transformeren en Accommoderen. Een op het eerste gezicht wel passende categorie en strategie, maar met het risico op weinig rijksmiddelen. Die vrees wordt enigszins getemperd door het NOVEX Plus beleid voor nationaal belangrijke regio’s, waarbij, zoals we al eerder berichtten, Groene Hart Laag Holland ook fors in de prijzen is gevallen.
De uitvoering was en blijft het zwakste onderdeel van het werkstuk, wellicht ook wel logisch voor een Visie, maar de Minister kondigt een Uitvoeringsstrategie aan, die hoop ik snel komt. Al met al is mijn eerste indruk behoorlijk positief, maar we moeten de tijd nemen de Nota grondig te bestuderen en we houden ons als stichting aanbevolen voor kritische vragen of tekortkomingen. Pas bij de uitvoering zal het overigens menens worden met dit nieuwe beleid, ook en juist in het Groene Hart.
André van de Zande,
Voorzitter
Zoals gebruikelijk zijn reacties welkom via info@groenehart.info.
