Zygmund Bauman schreef in zijn boek ‘Vloeibare tijden. Leven in een eeuw van onzekerheid’ dat onze samenleving steeds wispelturiger wordt. Het korte termijn denken staat voorop en niemand denkt meer na over het grote plaatje op de lange termijn.
In de afgelopen weken hebben we in een ‘Denktank’ gesproken over de toekomst van de Stichting Groene Hart. Daarbij viel de term ‘vloeibare organisatie’. Die term moet dus bijna wel afkomstig zijn uit het werk van de Pools-Britse socioloog en filosoof Zygmunt Bauman.
Bauman stelt dat in de moderne tijd sociale vormen, als instituties, sneller uiteenvallen en wegsmelten dan de tijd die nodig is om ze een vaste vorm te geven. Ze worden vloeibaar dus. Hij schrijft ook dat denken, plannen en handelen op de lange termijn langzaam verdwijnt. En daarmee raken ook de sociale structuren waarin denken, plannen en handelen voor de verre toekomst worden vastgelegd in verval. Het leven verandert in een reeks van ‘korte termijn projecten’, volgens Bauman. Ergerlijke wispelturigheid en voortdurend wisselende omstandigheden zijn het gevolg. Niet meer het opvolgen van regels, maar maximale flexibiliteit is de uitdaging. Je moet bereid zijn om snel van tactiek en optreden te wisselen, en zonder spijt afspraken en loyaliteiten verbreken.
Je wordt er niet echt vrolijk van als je zijn boek leest. Bauman stond dan ook bekend als een grote pessimist. De negatieve gevolgen van ‘zijn’ moderne vloeibare tijd voor menselijke relaties, voor de arbeidsmarkt of voor de politiek kan iedereen zich wel indenken. Het ontstaan van nieuwe politieke partijen, de snelle afsplitsingen daarbinnen en zelfs het weer opheffen van net nieuwe partijen, zagen we recent nog gebeuren.
Maar we hebben er dus wel mee te maken, met die vloeibare tijden. Als onze omgeving steeds wispelturiger wordt, het korte termijn denken voorop staat en niemand meer over het grote plaatje op de lange termijn nadenkt, dan moeten wij, als Stichting Groene Hart, daar op inspelen. Meer werken in lossere structuren en flexibeler worden in onze aanpak. Enthousiaste mensen uit het Groene Hart binden en verbinden op korte projecten in deelgebieden. Daar ligt onze uitdaging.
Maar laten wij dan wel de club blijven die staat voor de toekomst van het héle Groene Hart. Op de lange termijn. De Stichting Groene Hart die koersvast blijft staan voor alle kernwaarden van het Groene Hart. Iemand moet het doen, tegen de stroom in!
Met hartelijke groet,
Thijs Cuijpers
Zoals gebruikelijk zijn reacties welkom via info@groenehart.info.