Het nieuwe kabinet staat voor grote opgaven. De woningnood stond centraal in de verkiezingen. Welke oplossingen staan nu in het regeerakkoord? Minder en alleen nationale regels. Waarom? Daar heeft de prefab-bouw om gevraagd; dan kunnen zij op grotere schaal produceren. En prefab is goedkoper. Dat klinkt logisch. Of is dat te simpel? Moeten we niet zoeken naar het combineren van dossiers? Zoals in delen van het Groene Hart met grote bodemdaling en unieke landschappen die vragen om aangepaste bebouwing?
Snel en veel bouwen deden we in de jaren ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw. De periode waarin prefab zijn intrede deed in de bouw. Gevelplaten in plaats van metselwerk. Flats die nu veel vocht en tocht produceren. Een stedenbouwer vertelde ooit dat de bouwindustrie bewust voor een levensduur van 25 jaar bouwde, dan hield de sector nog een toekomst. Een historie waaruit veel lessen zijn te trekken.
Waar we gaan bouwen? Stijging van het zeeniveau leidt tot meerdere visies voor de Randstad. Van hogere dijken en sluizen tot bouwen op palen en drijvend bouwen in licht materiaal (hout) in het veengebied van het Groene Hart. Maar wie niet op één paard wil wedden, maakt zeker ook gebruik van het alternatief: meer bouwen op de hoger gelegen delen van Nederland. Welke veertig locaties het kabinet gaat kiezen zal blijken.
Hoe groen blijft het Groene Hart? Het veenweidegebied heeft een unieke flora en fauna. Weidevogels vragen om openheid en ruimte. Ze voelen zich veilig als er geen mensen in de buurt zijn. Juist door de versnippering van het weidelandschap daalt het aantal grutto’s. De stikstofopgave en de noodzaak het grondwaterpeil her en der te verhogen bieden kansen. Zeker als de structurele beheersubsidie voor de terreinbeheerders er inderdaad komt. Dan kan kwetsbare landbouwgrond een primaire natuurfunctie krijgen.
Belangrijk is ook dat het landschap van open agrarische linten, kerkpaden en kleine dorpskernen versterkt wordt; dat gemeenten regie houden op wat op welke plek gebeurd en dat beleid dankzij de uitbreiding van de grondbanken ook kunnen uitvoeren.
Hoe mooi blijft het Groene Hart? Al decennia komen bestaande boerderijen vrij. Meer ruimte voor splitsing naar meerdere woningen is belangrijk. Maar ook ruimte voor gemeenten om via extra eisen aan nieuwbouw deze beter in te passen in de lokale omgeving. Ook kleine dorpskernen hebben een voorkeur voor effectief gebruik van bestaande gebouwen of aan de omgeving aangepaste nieuwbouw binnen de kern. Het algemeen belang is gebaat bij maatwerk. Niet bij dertien in een dozijn ‘straatjes erbij’ en inmiddels ook ‘wijkjes erbij’.
Annelies van Egmond
Zoals gebruikelijk zijn reacties welkom via info@groenehart.info.